Crypto wordt soms door criminelen gebruikt, dat klopt. Maar de claim dat crypto vooral crimineel is, is te kort door de bocht. Het grootste deel van het gebruik is legaal. Chainalysis schatte dat in 2023 ongeveer 0,34% van het volume gelinkt was aan illegale activiteit. Bij traditioneel geldverkeer liggen schattingen meestal hoger. De exacte percentages verschillen per meetmethode, maar de richting blijft hetzelfde: de data ondersteunen het beeld van “vooral crimineel” niet.
Waarom lijkt het alsof crypto crimineel is?
Omdat slecht nieuws harder binnenkomt dan normaal gebruik. Een grote hack of ransomware-aanval haalt de voorpagina, miljoenen legale transacties niet. Zo ontstaat snel een scheef beeld: je ziet vooral incidenten, niet het totaal. Bij crypto blijft dat vaak extra hangen, juist omdat het voor veel mensen nog nieuw is. Als ING wordt veroordeeld voor witwassen, zie je jezelf bij het pinnen ook niet ineens als crimineel. Bij crypto wordt die associatie sneller gemaakt.
Is crypto niet anoniem?
Niet echt. De meeste blockchains zijn pseudoniem: je naam staat er niet direct bij, maar transacties zijn wel openbaar en blijvend zichtbaar. Zodra een walletadres aan een echte identiteit wordt gekoppeld, bijvoorbeeld via een exchange, wordt de transactiehistorie vaak goed te volgen. Dat maakt verbergen lastiger dan veel mensen denken. Contant geld is in de praktijk vaak anoniemer.
Worden criminelen gepakt via crypto?
Ja, regelmatig. De blockchain vergeet niets. Juist omdat transacties op de blockchain blijven staan, kunnen onderzoekers patronen en geldstromen terugvolgen. Opsporingsdiensten werken daarbij samen met gespecialiseerde analysebedrijven. Bekende zaken, zoals Colonial Pipeline en Bitfinex, laten zien dat dat in de praktijk werkt. Niet altijd snel, maar wel steeds vaker effectief.
Wat doet de industrie eraan?
Gereguleerde exchanges moeten verdachte transacties monitoren en melden. Ze passen daarvoor KYC- en anti-witwascontroles toe, vergelijkbaar met banken. Daarnaast wordt veel samengewerkt met toezichthouders en opsporingsdiensten. Dat haalt misbruik niet volledig weg, maar verhoogt wel de pakkans en de drempel. De echte vraag is daarom niet óf misbruik bestaat, maar hoe snel regelgeving, opsporing en technologie samen die grijze zone kleiner maken.
Vond je dit interessant?
Ontvang nieuwe artikelen in je inbox.